Tölfræði

Tölfræði er skemmtileg. Hún getur líka verið algert rugl. Hinn eiturhressi Nassim Nicholas Taleb tekur sér jafnan til skrifmatar oftraust manna á forspárgildi tölfræðinnar.

Ég las bók eftir hann fyrir tveim árum, „Fooled by randomness“. Mjög skemmtileg og mjög uppljómandi.

Taleb setur hér fram sprenghlægilega samlíkingu, en hún inniheldur líka skuggalega mikilvægt sannleikskorn í samhengi fjármálakrísunnar.

Myndin sýnir lífslíkur kalkúns. Hann er vel alinn, og því álykta vísindamenn með síaukinni tölfræðilegri vissu að eiganda hans sé annt um hann, enda fitnar hann og vex og verður sællegri með hverjum deginum... þangað til daginn fyrir aðfangadagskvöld, en þá eru lífslíkur hans öllu neikvæðari.

Á hinn bóginn sýnir þetta graf árlegar nettótekjur IndyMac, eins af stóru fjármálafyrirtækjunum vestanhafs:

Sérfræðingar ályktuðu, með sívaxandi tölfræðilegri vissu, að þetta fyrirtæki væri á góðri leið... þangað til það var ekki á góðri leið.

Að því sögðu er ég á líkinda-og-tölfræðilínu í stærðfræðinni. Á þessum síðustu og verstu tímum gæti maður réttilega efast um heppileika þess vals, en ég hef samt sem áður trú á að tölfræði sé magnað verkfæri ef menn passa sig bara að trúa ekki um of á líkönin sín.

Í stuttu máli mætti segja að bankamennirnir hafi gert ráð fyrir að fólk hagaði sér skynsamlega, að kerfi háð dyntum órökrétts, tilfinningakennds vilja mannskepnunar leituðu að tölfræðilegu jafnvægi eins og næstum öll náttúruleg kerfi gera. Við erum bara ekki svona klár - já, bankasnillingarnir taka bara mjög fáránlegar og hættulegar ákvarðanir! Slæmar fyrir okkur, slæmar fyrir heildina.

Ég nenni ekki að koma allri pælingunni minni á blað, en við pabbi ræddum þetta heillengi í hádeginu í gær... mjög áhugavert. Ef þessi kreppa sýnir eitthvað, þá er það að fjármálakerfið eins og það er í dag leitar sífellt að ójafnvægi, þangað til krísa kemur upp. Þessi lykkja endurtekur sig í sífellu... Maður spyr sig hver lausnin á þessu öllu saman er, ef hún er yfir höfuð til?

Í ljósi ofanskrifaðs leyfi ég mér að efast að hún verði sett fram í stærðfræðilegri jöfnu ef hún finnst.

Vá.

Ég mætti á fyrstu æfingu hjá Mótettukórnum í gær - ótrúleg upplifun!

Þrátt fyrir að eiga 4 ár í kór að baki fannst mér eins og ég hefði aldrei verið í kór áður þegar ég heyrði fyrst hljóminn í upphituninni. Ég hef aldrei verið hluti af kórhljóm sem er svona öflugur, hreinn og fallegur. Yfirferðin var miklu hraðari en ég á að venjast úr MR og Háskólakórnum, en það var allt í lagi - í raun alveg mátulegt. Þar að auki voru allir í kringum mig svo öruggir að ég gat bara slappað af og vandað mig við að syngja og passa inn í hljóminn.

Til dæmis reyndi ég að hlusta eftir röddinni í gaurnum við hliðina á mér, en ég gat ekki greint röddina hans því hljómurinn í bassanum var svo samstilltur!

Háskólakórinn er fínn fyrir það hlutverk sem hann ætlar sér, en ég mun aldrei geta litið hann sömu augum eftir æfinguna í gær.

Hvílík snilld! Ég get varla beðið eftir næstu æfingu...

Klassík og þungarokk

Ég heyrði skemmtilegan lítinn þátt á BBC áðan (sjá tengil í titli þessarar færslu). Í þessu stutta lýsir prófessor niðurstöðum rannsóknar sinnar á fylgni ákveðinna persónueiginleika og tónlistarsmekks viðkomandi.

Karlinn vill meina að aðdáendur þungarokks og klassíkur eigi margt sameiginlegt, og að aldursmunurinn sé oft það helsta sem skilur að (yngra fólk hlustar frekar á rokk, eldra á klassík).

Mér finnst ég skilja hvað karlinn er að fara; sjálfur kynntist ég tónlist gegnum þungarokk á sínum tíma og er nú mikill aðdáandi klassískrar tónlistar mörgum árum síðar. Auðvitað er þungarokk ekki það sama og þungarokk, en í því þungarokki sem ég hef hlustað á (t.d. Muse og Iron Maiden) vil ég meina að ég skynji sama frumefnið og þeirri klassík sem ég hef mest dálæti á (t.d. sinfóníur Beethovens og Bruckners, flestallt eftir Rachmaninoff og Chopin).

Benni Kristjáns félagi minn, fyrrum rokkhundur og forfallinn unnandi góðs þungmálms, er nú á góðri leið með að verða klassískur söngvari að atvinnu - einhvernvegin er þetta ekki svo óeðlileg þróun mála í mínum huga...

Ég hugsa að ákveðinn smekkur fyrir ákveðinni epík, ofsa og melódískri fegurð gætu verið sameiginlegir þættir meðal unnenda þessara tónlistarstefna. Þetta er auðvitað ekki sama tóbakið, en skiljiði ekki samt hvert ég er að fara?

Wtf?

Í morgun fékk ég bréf frá American Chemical Society með boði um inngöngu. Ég gúglaði samtökin, og þetta virðast vera ósköp venjuleg samtök bandarískra efnafræðinga sem auðvelda efnafræðingum að hitta og kynnast öðrum efnafræðingum og ýta undir akademískt samstarf þeirra á milli.

Hvernig dettur þeim í hug að senda stærðfræðinema á Íslandi boð í félag fyrir fólk með háskólagráðu í efnafræði?

Fögnuðurinn

Ég komst inn í Mótettukórinn.

Fagnaðarlæti mín samanstóðu af hádegismat (sem ég tími venjulega ekki að kaupa), bíóferð og öðru álíka epísku.

Hvað varðar hásæti Goðanna, og hvort þau hafi skolfið frammi fyrir dýrð fögnuðarins, þá hef ég ekkert heyrt í guðunum varðandi það ennþá. Geri því ráð fyrir að þeir séu ennþá í sjokki.

Kórar, fiðla og skrýmsli

Í síðustu viku þreytti ég inntökupróf í Mótettukórinn. Ég hef ennþá ekkert heyrt í kórstjóranum og er, satt best að segja, ekkert sérstaklega vongóður um inngöngu. Það kemur auðvitað allt í ljós á næstu dögum (ég er mjög spenntur að vita hvort þumallinn snýr upp eða niður), en það væri svo sem engin heimsendir að komast ekki inn - þá held ég bara áfram í Háskólakórnum og syng Messías eftir Händel í nóvember.

Ef ég á hinn bóginn kemst inn munu drunur fögnuðar míns skekja hásæti goðanna.

--

Ég er nýkominn heim af Sinfóníutónleikum. Fór heim í hlénu, þar sem ég fór gagngert til að hlusta á fyrri hlutann. Verk kvöldsins var fiðlukonsert Tsjaíkoffskýs (og forleikur þar á undan) - mikið uppáhaldsverk þar á ferðinni. Mér er sagt að einleikarinn sem spilaði þyki besti fiðuleikari heims um þessar mundir.

Hann var vissulega mikill snillingur. Ég á verkið með Berlínarfílharmóníunni og Vengeroff. Þar er líklega hljóðversútgáfa á ferðinni. Vengeroff sletti sér meira (á góðan hátt), en þessi var fágaðri. Á hinn bóginn var þessi (man ekki hvað hann heitir) nokkuð oft óhreinn, og mér fannst hann stundum ekki ráða alveg við þann hraða sem hann valdi sér. Á heildina litið stóð hann sig alveg frábærlega, þetta voru bestu tónleikar sem ég hef farið á lengi (enda verkið líka geðveikt).

--

Ég las áðan grein Hafsteins Gunnars Haukssonar á deiglunni.com, þar sem hann lýsir Sambandi íslenskra framhaldsskólanema.

Skrýmsli eru merkileg fyrirbæri. Sauron hinn mikli hóf feril sinn í leit að völdum til að koma góðu til leiðar. Hann sóttist sífellt eftir meiri völdum og áhrifum, og fljótlega fóru upprunalegu hugsjónirnar að víkja fyrir nýjum, spilltum metnaði - hann var orðinn að skrýmsli.

Samband íslenskra framhaldsskólanema eru merkilegt fyrirbæri. SÍF hóf feril sinn í leit að völdum til að koma góðu til leiðar. Það sóttist sífellt eftir meiri völdum og áhrifum, og fljótlega fóru upprunalegu hugsjónirnar að víkja fyrir nýjum, spilltum metnaði - það var orðið að skrýmsli.

Ég tók svolítinn þátt í sköpun þessa skrýmslis. Upprunalega hugmyndin var að skapa framhaldsskólanemum öflugt verkfæri til að bregðast við pólítískum ásóknum á framhaldsskólakerfið, eins og okkur MR-ingum þótti t.d. frumvarp menntamálaráðherra um styttingu náms til stúdentsprófs vera. Þetta nýja sverð í höndum okkar átti að vernda ástkærar menntastofnanir okkar fyrir inngripi skilningslausra möppudýra Menntamálaráðuneytisins.

Eins og sjá má á greininni er SÍF alls ekki sverð í höndum framhaldsskólanema, heldur hefur það nú öðlast sjálfstæðan vilja og beitir sér sem pólítískt þrýstiafl á vinstri vængnum fyrir hönd allra famhaldsskólanema - svolítið eins og Röskva gerir í HÍ.

Sagan endurtekur sig. Fyrir nokkru hrundi hið fánýta, útblásna og kostnaðarsama bákn FF (Félag framhaldsskólanema) til heljar. Ekki liðu nema nokkur ár þangað til við höfðum skapað nýtt skrýmsli til að fylla í skarðið.

Sorrí, krakkar!

Ísland - Spánn

Sigur.

The Invisible Pink Unicorn - goðmagn goðmagnanna.

„The Invisible Pink Unicorn is a being of great spiritual power.

We know this because she is capable of being invisible and pink at the same time.

Like all religions, the Faith of the Invisible Pink Unicorn is based upon both logic and faith. 

We have faith that she is pink; 

we logically know that she is invisible because we can't see her.”

Krjúpið fyrir mætti Einhyrningsins, dauðlegu kjötklessur, krjúpið fyrir bleik-ósýnilega almættinu hvers lögunarlausa horn gnæfir himnum ofar.

Andvaka

Ég er andvaka. Ég drekk Ribena í sódavatni, borða ristað brauð með heimagerðri rifsberjasultu og bíð svefnhöfginnar.

Hefði verið kjörið tækifæri til að fara upp á Laugarásinn, leggjast í grjótið og horfa á stjörnurnar - nema hvað maður sér engar stjörnur í borginni, og ekki bætir Batmann-merkið í Viðey úr skák.

Einhvern daginn fer ég á bát út á mitt Kyrrahaf og fæ að sjá virkilega stjörnubjartan himin!

Lausnin á borgarstjórnarmálum Reykjavíkur

Reykvíkingar hafa lengi þjáðst undir dyntóttri stjórn fláráðra borgarstjórnmálamanna. Lokalausn er nauðsynleg, og einungis ein lokalausn býðst okkur.

Tíminn er kominn.

Sumarið hingað til

Þetta blogg er eins og fönix. Með ákveðnu millibili hnígur það í öskuna, aðeins til að geysast um himinhvoltin á eldvængjum sínum á ný.

...það er kannski ekki alveg svona töff, en það hefur allavega dáið með reglulegu millibili.

Nú mun þessi uppvakningur þreyta nýjustu endurlífgunartilraun sína. Mun hún endast í meira en einn pistil? Enginn veit. Flestum er sama. Allavega:

Þetta sumar hefur verið alger snilld, að stórum hluta vegna Póllandsferðar Háskólakórsins, sem flestir Facebook-vinir mínir ættu nú að vita af eftir óteljandi tilkynningar um "Vinur þinn, Doddi, hefur verið taggaður á mynd". Bið ég hér með þá sem málið snertir forláts á þessari óhóflegu fjölmiðlun á mér af annarra hálfu.

Í stuttu máli var Póllandsferðin alger snilld. Ég hafði aldrei komið til A-Evrópu þannig að ég myndi eftir því, þó ég hafi vissulega ferðast til Júgóslavíu sem ný-fyrrverandi fóstur meðan hún var og hét (þar tók ég mín fyrstu skref, merkilegt nokk).

Einhvernveginn myndaðist ótrúlega, ótrúlega góð stemmning í hópnum, og þá sérstaklega í litlum hóp sem hékk þaðan af saman í ferðinni. Þessi hópur, sem þekktist lítið innbyrðis þegar við fórum út heldur nú reglulega sambandi - við ætlum meira að segja að borða saman á morgun.

Pólland er Evrópuríki. Sovét-Mordor-fílingurinn var aðallega sjáanlegur í úthverfum þeirra borga sem við heimsóttum, en miðbæirnir voru öllu líflegri og fallegri. Síðan skemmir náttúrulega ekki fyrir að syngja í flottum kirkjum, skoða land með jafnríka sögu (fórum m.a. í Auschwitz-Birkenau búðirnar) og upplifa allt þetta með jafnskemmtilegum hóp.

Síðan þá hef ég unnið eins og maur á amfetamíni hjá litlu sprotafyrirtæki sem heitir Amivox. Þetta er alger snilldarvinna, en hún er mjög krefjandi á tíma og orku - ekkert letilíf þar, skal ég segja ykkur.

Ég sótti um þessa vinnu þegar ég fattaði að ég myndi ekki fá vinnu hjá álverinu á Grundavinnu, og er mjög ánægður með þá niðurstöðu núna eftir á.

Ég er farinn að hlakka hressilega til að byrja aftur í Háskólanum, en því miður djammaði ég ekki nógu mikið með eðalmeisturunum Gunna Helga, Geiri Atla og Lenu í fyrra. Ekkert þeirra verður Frónvegis næstæris, svo ég verð að leita annarra ölkeldna ef ég hygst aflétta þeirri sumbleklu sem hefur einkennt félagslíf (félagsdauða?) minn á síðasta ári... Ég tek því bara sem áskorun.

Þessi pistill er orðinn nógu langur. Ef þú ert ennþá að lesa hrósa ég þér fyrir andlegt úthald. Ef til vill birti ég hér fleiri slíkar þrekæfingar á næstuni.

Svíar...

Í sjöfréttunum í kvöld kom fram að meirihluti Svía virðist vilja allsherjarreykingabann í Svíþjóð.

Lýðræðið er vandmeðfarin skepna. Þegar fólki finnst allt í lagi að kjósa um hvað sem er getur verið stutt í undirokun minnihlutans í krafti meirihlutans. Er lögbann við aukakílóum kannski næst á dagskrá? Hvar ætla Svíar sér að draga mörkin?

Garðyrkjumaðurinn og garðurinn

"Out of damp and gloomy days, out of solitude, out of loveless words directed at us, conclusions grow up in us like fungus: one morning they are there, we know not how, and they gaze upon us, morose and gray. Woe to the thinker who is not the gardener but only the soil of the plants that grow in him!"

-Nietzsche.

Nýi diskurinn eftir strákana í Justice

Mæli með'onum.

Stjarnpáfi

Ef hinn grimmúðugi Keisari Stjarn-Heimsveldisins tæki sér stöðu hér á jörðinni, hvar myndi hann koma sér fyrir? Spurningin er ef til vill ekki svo fáránleg, og jafnvel er rangt að nota viðtengingarhátt í því samhengi. Ættum við kannski frekar að spyrja: fyrst geim-þrömurinn Palpatine "Þrumuputti" er meðal vor, hvar eigum við að leita hans? Svarið felur sig ekki, ber sér ekki einu sinni laufblað leyndar fyrir bölvænlegri ásjónu sinni. Innan skamms mun hinn góðlátlegi "Þjóðverji", sem vermir nú bekki páfabústaðarins ylhýrum og bústnum rasskinnum sínum, þremja mannkynið undir myrkan vilja sinn!

Some days you get the bear, and some days the bear get you.

Ojæja.

Við töpuðum þessum kosningum. Ekki get ég öfundað vulgusinn af því fláræði sínu að kjósa hitt félagið, en slíkt er eðli lýðræðisins. Ég leyfi mér að vitna í ónefndan villimannahöfðingja hinnar fornu Germaníu, er hann hafði nýtapað orrustu fyrir Latverjum:

"We will be back, and with bigger axes!"

Annars er líka fínt að falla aftur í gamla farið. Líf háskólanemans er rólegt og afslappað; það er ekkert sérlega stressandi við að liggja á bakinu í slopp, drekka te og lesa stærðfræði allan daginn.

Minas Morgsúla

Man einhver eftir þessu atriði úr Return of the King?

Sjálfur man ég vel þegar svokölluð "friðarsúla" Yoko Ono var gangsett við mikinn fögnuð allra orka hérlendis.

Hvar sem hann er þessa stundina hlær Sauron að okkur. Meðan myrkrahöfðingin ornar sér við þetta nýjasta fláræði Reykvíkinga, sem fljóta nú sofandi að feigðarósi, býð ég vulgusnum þetta:

Aptur?

Þetta blogg hefur dáið og lifnað við oftar en margur eldfuglinn.

Spurning hvort það sé komið að næstu umferð?

Sumarið er komið

Í tilefni nýkomins sumars flatbaka hér tveir æskuvinir, Gúndi litli og Flati-Gvendur. Gvendur litli lætur augljóslega rýmisfræðilega fötlun sína lítið á sig fá og kýs frekar að láta gleðina ráða á þessum fallega sumardegi.

Útskrifaður

Þá er komið að því, MR er lokið. Við taka ný og spennandi viðfangsefni, og fyrsta veigamikla ákvörðun mín innan menntageirans síðan í tíunda bekk hefur verið tekin: stærðfræði í HÍ er næst á dagskrá.

Á útskriftinni héldu margir menn, vafalaust nafntogaðir á ýmsa og frækilega lund, langar og frækilega nafntogandi ræður á hendur Menntaskólanum, nemendum hans og sjálfum sér. Fyrir inspectorssetuna fékk ég pakka af bókum, nafn hverra var einhver útgáfa af "Minningar úr Menntaskólanum, x-ta bindi", og voru þær án alls efa gefnar mér í þeim eina tilgangi að ég gæti haldið álíka langar, keimlíkar og nafntogandi ræður á hendur Menntaskólanum og nemendum hans þegar ég skríð upp í pontu veðraður og ónýtur af ellislitieftir sjötíu ár.

Hefur þessi hefð vafalítið viðgengist í mörg árhundruð, og viðhaldið bæði stöðlunargildi ræðnanna annars vegar og tryggt ákveðna lágmarkseftirspurn eftir minningarritum um MR.

Júbílantaballið var geigvænlega skemmtilegt, líklega einn eftirminnilegasti og hressasti atburður allrar skólagöngu minnar. Ég tvistaði við Ragnheiði Torfa, fyrrverandi rektor, og hélt ræðu um ísjaka.

Þessir "Stúdentsviðburðir" í kringum útskriftina höfðu þau mjög jákvæðu áhrif að minna mann á hversu sterk og drjúg vinaböndin sem myndast í MR geta reynst manni alla ævi. Á sama tíma minntu þeir mig á hversu mikilvægt er að rækta frændgarð skólafélaga minna sem best, svo ég megi uppskera frekari vinskaparlauk þaðan síðar.


Til hamingju með útskriftina, 6. bekkingar, og látum oss rækta lauk.